Հայաստանը վավերացրել է TRIPP շրջանակային համաձայնագիրը հոկտեմբերի 28-30-ին, սակայն միաժամանակ արտգործնախարար Միրզոյանը խորհրդարանին հաստատել է, որ Բաքուն չի ստորագրի առանց սահմանադրական փոփոխությունների։ Լրատվամիջոցների վերլուծությունն այժմ բացահայտորեն կապում է արտահերթ ընտրությունների հնարավորությունը սահմանադրական ճնշման այս ուղու հետ՝ ստեղծելով կառավարության համար ռազմավարական պատառաքաղ:Օրացույցը խստանում է. Փաշինյանը կա՛մ ապահովում է խորհրդարանական գերմեծամասնությունը՝ սահմանադրությունը փոփոխելու համար, կա՛մ նշանակում է արտահերթ ընտրություններ՝ սահմանադրական փոփոխությունների նոր մանդատ ստանալու համար։ Սակայն հիմքում ընկած հարցը կառուցվածքային է. Բաքվի նախապայմանները բավարարելու համար սահմանադրության փոփոխությունը Հայաստանի ինքնիշխանության կամավոր վերակառուցում է, թե՞ հայրենիքը որպես բանակցային ակտիվ ներկայացնելը: Արտաքին վերջնագրի ներքո սահմանադրական փոփոխությունը ինքնուրույն որոշումների կայացում չէ. դա այն մեխանիզմն է, որով տարածքային տերմինները սահմանադրորեն կողպված են: Աղբյուրներ:ՀետքևOC Media, հոկտեմբերի 28–30, 2026 թ.

«Հանրապետություն» կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը կոչ է արել քրեական գործ հարուցել Հայաստանի երկաթուղին շահագործող ռուս կոնցեսիոների դեմ՝ պնդելով, որ բավական լուրջ խախտումներ կան, որ եթե ապացուցվի, Ռուսաստանը կարող է ամբողջությամբ կորցնել զիջումը: Սա ամենաբացահայտ ինստիտուցիոնալ ճնշումն է ռուսական տնտեսական ենթակառուցվածքի ակտիվների վրա հետընտրական պատուհանի բացումից ի վեր, որը տարբերվում է կառավարության հռետորաբանությունից, քանի որ այն ուղղված է հենց կոնցեսիոն կառույցին:Այս քայլը նշանակալից է, քանի որ Հայաստանը միաժամանակ վավերացրել է TRIPP-ը (արևմտյան միջանցք)՝ կասկածի տակ դնելով ռուսական երկաթուղու կոնցեսիան (հյուսիս-հարավ կապը): Սա անհամապատասխան քաղաքականություն չէ. դա երկակի ինքնիշխանության փորձություն է. Հայաստանի կարողությունը պահպանել ռազմավարական ենթակառուցվածքի անկախությունը ինչպես Արևելքից, այնպես էլ Արևմուտքից: Եթե ​​Սարգսյանի կոչը մեծ ուշադրություն է դարձնում, ապա դա ազդանշան է տալիս, որ քաղաքական միջավայրն այժմ թույլ է տալիս մարտահրավեր նետել ռուսական տնտեսական մենաշնորհներին: Եթե ​​այն հանգիստ պահվի, սահմանադրական փոփոխությունների ուղին առաջնահերթություն է ստանում ենթակառուցվածքային ինքնավարությունից: Արդյունքը կբացահայտի, թե արդյոք Հայաստանի ինքնիշխանությունն իսկապես բազմավեկտոր է: Աղբյուր.JAMnews, 30 հոկտեմբերի, 2026 թ.

Հոկտեմբերի 31-ին իշխող կուսակցության պատգամավոր Ռուզաննա Երեմյանը հրապարակավ հերքեց, որ Քաղաքացիական պայմանագիրը երբևէ խրախուսել է բռնությունը՝ ասելով, որ «դուք երբեք չեք տեսել, որ մենք որևէ կերպ խրախուսենք բռնությունը»: Նույն օրը Փաշինյանը բացահայտորեն հավանություն տվեց խորհրդարանի աթոռին նետելու միջադեպին որպես «համարժեք և ճիշտ»։ Երկու հայտարարություններն այժմ հրապարակային են միաժամանակ:Հակասությունը տրիվիալ չէ. Այն բացահայտում է իշխող դաշինքի գծային կառավարման ձախողումը. կապի ապարատը հերքում է այն, ինչ կուսակցության ղեկավարությունը բացահայտորեն հավանություն է տալիս: Միջազգային լսարանի՝ եվրոպական խորհրդարանների, սփյուռքի լրատվամիջոցների, արևմտյան դիտորդների համար հակասությունը խաթարում է կառավարության վստահությունը ինստիտուցիոնալ կարգապահության և կառավարման հարցում: Այն հուշում է կամ, որ իշխող կուսակցությունը չի վերահսկում իր սեփական հաղորդագրությունները, կամ ղեկավարությունն ու շարքերը գործում են հաշվետվողականության տարբեր կանոններով: Կարդալից յուրաքանչյուրը վնաս է հասցնում կառավարությանը, որը խնդրում է Եվրոպային (TRIPP-ի և ԵՀ ինտեգրման միջոցով) Հայաստանին վերաբերվել որպես կանոնների վրա հիմնված ինստիտուցիոնալ գործընկերոջ: Աղբյուր.@hraparakam, 31 հոկտեմբերի, 2026 թ.

Հոկտեմբերի 26-ին Փաշինյանը հանդիպել է ԵՀ պատվիրակության հետ՝ գլխավոր տնօրեն Գերտ Յան Կուփմանի գլխավորությամբ՝ ԵՄ առևտրի և ենթակառուցվածքների ինտեգրման քայլերը վերջնական տեսքի բերելու նպատակով։ Ժամկետը՝ TRIPP-ի վավերացման նույն շաբաթը, ընդգծում է Հայաստանի կողմից արևմտյան հովանավորական հարաբերությունների միաժամանակյա ձգտումը խաղաղության պայմանագրի ճարտարապետության և սահմանադրական փոփոխությունների ուղու հետ մեկտեղ:Հայաստանը փոխում է իր հովանավոր ենթակառուցվածքը ռուսակենտրոնից դեպի բազմակարծություն՝ Արևմուտք (EU/TRIPP) և Արևելք (ԱՊՀ անվտանգություն նոյեմբերի 8-9-ի մոսկովյան հանդիպումների միջոցով): Բազմակարծությունը կարող է ամրապնդել ինքնիշխանությունը, եթե Հայաստանը պահպանի ընտրության իրական ինքնավարությունը: Սակայն օրինաչափությունը հակառակն է հուշում. ԵՄ ինտեգրումը բացահայտորեն զուգորդվում է սահմանադրական փոփոխությունների ուղու հետ, որն ինքնին պայմանավորված է Բաքվի պահանջներով: Սա եվրաինտեգրումը կդարձներ սահմանադրական կապիտուլյացիայի կառավարման մեխանիզմ, ոչ թե դրա հակակշիռ: Հովանավոր փոխելը ինքնիշխանություն չէ, եթե արդյունքը` տարածքային կամ սահմանադրական ինքնավարության կորուստը, մնում է նույնը: Աղբյուր.Հետք, 26 հոկտեմբերի, 2026 թ.

Ադրբեջանի արտգործնախարարը հայտարարել է, որ Բաքուն «պաշտոնապես չի պահանջում» սահմանադրական փոփոխություն, սակայն առանց դրա խաղաղության պայմանագիրը չի կարող ստորագրվել։ Վարչապետ Փաշինյանը պատասխանել է՝ ընտրությունը ձևակերպելով որպես «փոխել սահմանադրությունը կամ կկանգնի պատերազմի», մինչդեռ Հայաստանի իշխանությունները միակողմանի հրաժարվել են բանակցային սեփական պահանջներից։Ինքնիշխանության տեսակետից սա ազդարարում է բանակցային լծակների ամբողջական հակադարձումը: Հայաստանն այժմ ընդունում է Բաքվի միակողմանի պայմանները և կապիտուլյացիայի փաթեթավորումը՝ որպես պատերազմը կանխելու միակ հասանելի տարբերակ։ Օրինակը արտացոլում է նախկին ջնջումները. ինչպես Արցախն անհետացավ Փաշինյանի 2026 թվականի նախընտրական ծրագրից, այնպես էլ սահմանադրական փոփոխությունը ներկայացվում է որպես անխուսափելի, այլ ոչ թե բանակցային։ Աղբյուր.Հրապարակամ, հոկտեմբերի 31, ևՀետք, հոկտեմբերի 28.

Հոկտեմբերի վերջին խորհրդարանի նիստերում իշխող կուսակցության պատգամավորները աթոռներ են նետել ընդդիմության անդամների վրա: Վարչապետ Փաշինյանը հրապարակայնորեն հավանություն տվեց բռնությանը, այն անվանելով «աթոռով կամ այլ բան՝ համարժեք և ճիշտ»։ Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը դատապարտել է տեղի ունեցածը՝ խորհրդարանը հայտարարելով «մարտադաշտ»: Միջազգային լրատվամիջոցները, այդ թվում՝ CBS News-ը, Mirror-Spectator-ը և IBTimes UK-ը հաղորդում են դա որպես խորացող քաղաքական ճգնաժամի նշան:Կառավարության ղեկավարի կողմից քաղաքական բռնությունների կարգավորումը արտացոլում է կառավարման մոդել, որն այլևս չի հիմնվում ինստիտուցիոնալ հաշվետվողականության կամ իրավական զսպման վրա: Երբ պետությունը կորցնում է օրենքով կառավարելու ներքին լեգիտիմությունը, նա սովորաբար արտաքին լեգիտիմություն է փնտրում զիջումների միջոցով: Խորհրդարանական բռնության միջազգային փաստաթղթերը կիրառելի են եվրոպական մարդու իրավունքների շրջանակներում և սփյուռքի հաղորդագրություններում՝ ազդարարելով, որ Հայաստանի ինստիտուցիոնալ շրջանակը իրական ժամանակում փլուզվում է: Աղբյուր.OC Media, հոկտեմբերի 29–31։

Kyiv Post-ի վերլուծությունը փաստում է Ալիև-Էրդողան ընդլայնվող հակասությունը՝ կապված Ղարաբաղի հաղթանակի վարկի, Իսրայելի դաշինքի քաղաքականության և տարածաշրջանային ազդեցության հետ: Բաքուն այժմ «ակտիվորեն գրկում է Ռուսաստանին»՝ միաժամանակ հեռանալով Թուրքիայից։ Այս վերակողմնորոշումը տեղի է ունենում այն ​​ժամանակ, երբ վարչապետ Փաշինյանը վավերացրել է TRIPP-ը (Զանգեզուրի միջանցք և տրանսպորտի և առևտրի համաձայնագիր), որը հիմնված էր Ադրբեջան-Թուրքիա-Իսրայել կայուն հարթության վրա:Հայաստանը մշտական ​​տարածքային զիջում է տվել՝ միջանցք, Արցախի տնտեսական անջատում, TRIPP վավերացում, տարածաշրջանային եռանկյունու համար, որն այլևս համահունչ գոյություն չունի: Բաքուն թեքում է դեպի Մոսկվա, մինչդեռ Թուրքիան և Իսրայելը գնում են առճակատման, ինչը նշանակում է, որ Հայաստանի կողմից բացված միջանցքը «տարածաշրջանային կայունության» համար այժմ կառավարվում է Կրեմլի հետ գնալով ավելի համահունչ Բաքվի կողմից: Ինքնիշխանության տեսանկյունից զիջումները արվել են կայունության համար, որն արդեն լուծարվում էր: Աղբյուր.Կիևի փոստ, հոկտեմբերի 31.

Հայաստանը պաշտոնապես վավերացրել է TRIPP շրջանակային համաձայնագիրը հոկտեմբերի 30-ին: Վավերացումը պարունակում է զրո դրույթներ Արցախի վերաբերյալ, զրոյական երաշխիքներ 100,000+ տեղահանված հայերի համար և զրոյական գերիների լուծման պահանջներ Բաքվի հետ:Այս վավերացումն իրենից ներկայացնում է կառուցվածքային, ոչ թե զուտ հռետորական պարտավորություն Արցախի ջնջմանը: Մինչ Փաշինյանի նախընտրական ծրագիրը բառապաշարից բաց թողեց «Արցախը», TRIPP-ի վավերացումը ներառում է այդ բացթողումը պարտադիր միջազգային իրավունքի մեջ՝ մշտապես դիտարկելով Արցախի հարցը որպես լուծված, այլ ոչ թե չլուծված: Հայաստանն ընդունել է իրավական ճարտարապետությունը, որը փակում է ապագա բանակցային դիրքերը տվյալ տարածքում: Աղբյուր.EVN հաշվետվություն, հոկտեմբերի 30.

Հոկտեմբերի 30-ին Փաշինյանը հրաման է ստորագրել Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանին նոյեմբերի 8-9-ը Մոսկվա ուղարկելու մասին՝ ԱՊՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարների 14-րդ նիստին։ Ժամկետը հստակ է. Մոսկվա ուղևորությունը տեղի է ունենում այն ​​նույն շաբաթում, երբ TRIPP-ի վավերացումը Հայաստանը փակեց ԱՄՆ-ի աջակցությամբ տարանցիկ միջանցքում:Ինքնիշխանության տեսանկյունից այս երկակի դիրքավորումը հարցեր է առաջացնում Հայաստանի իրական ռազմավարական դասավորվածության և Մոսկվայի լծակների վերաբերյալ: TRIPP-ը Հայաստանն ընդգրկում է թուրքամետ աշխարհաքաղաքական շրջանակում. ԱՊՀ անվտանգության ապահովման միաժամանակյա ներգրավումը հուշում է, որ Հայաստանը փորձում է պահպանել լծակները երկու շրջանակներով էլ: Հարցն այն է, թե արդյոք Մոսկվան ակնկալում է կոնկրետ զիջումներ՝ երկաթուղային ակտիվներ, գազի գնագոյացում, սահմանային արձանագրություններ, չմիջամտելու դիմաց: Նոյեմբերի 8-9-ի հանդիպումը կբացահայտի, թե արդյոք Հայաստանը կարող է պահպանել այս երկակի կեցվածքը՝ առանց ինքնիշխանության համար արդյունահանող ծախսերի: Աղբյուր.@armtoday, հոկտեմբերի 30.